Jy, is jy okay?

Jy
Is jy okay?
Die wêreld se wolke
sak soms bo jou kop
Reën drup agter jou brille
van speletjies en films
wat soos vensters al die storms
binne jou wegsteek

As jy maar net geweet
het dat ʼn storm beter
buite die vensters is
en jy veilig is in die
huis van my troos

Jy
Is jy okay?
Jy sluit die wêreld se
geskree toe met jou oorfone
soos ʼn kluis met
verlore paspoorte van
mense wat nêrens heen
gereis het nie

As jy maar net geweet
het dat ek beter luister
as jou oorfone en dat
jy nêrens in hierdie wêreld
alleen sal kan reis nie
Ons paspoorte volg
mekaar anders as die
mense van die wêreld sin
wat konstant skei

Jy
Is jy okay?
Jy lig gewigte op
om die las op jou hart
ʼn bietjie ligter te laat voel

As jy maar net geweet
het dat my hart toegerus is
om jou laste ook te lig
Hierdie hart van my
pyn dalk soms meer as joune
Maar ek dink hy klop ook
bietjie meer as joune

So bring jou paspoort en
reis saam met my na
ons huis van Vertroosting
En stap saam met my
in die stormreën daar buite
Want eendag gaan die swaar
wolke lig en die son gaan
helderder skyn as ooit

En ek sal na jou kyk
en sê: ek het jou gesê dat
jy nêrens in hierdie wêreld
alleen sal reis nie

Sponsored Post Learn from the experts: Create a successful blog with our brand new courseThe WordPress.com Blog

WordPress.com is excited to announce our newest offering: a course just for beginning bloggers where you’ll learn everything you need to know about blogging from the most trusted experts in the industry. We have helped millions of blogs get up and running, we know what works, and we want you to to know everything we know. This course provides all the fundamental skills and inspiration you need to get your blog started, an interactive community forum, and content updated annually.

ʼn Growwe grondpaadjie

ʼn Growwe grondpaadjie loop
effens skuins die berg op
ʼn draadhek hou wag

Proteas fynbos is net so grof
maar ʼn veldbrand sal hulle oorleef
ek belowe

Beeste wei en skape loop in troppe
aan agter wie weet wat
ʼn Perd jaag oor die veld
heen asof hy ʼn beter plek
het om heen te gaan

Kleurlose grasvelde waai
met die warm wind wat
vure in jou hart opvlam

Die pad na my hart is
ʼn growwe grondpaadjie
effens skuins die berg op
ʼn draadhek hou wag
Dit is al wat ek ooit wil hê

Die jaar onder water

Na 2020 en alles wat gebeur het tesame met alles wat nie gebeur het nie, voel ek so vry. Dit voel vir my soos wanneer jy onder water swem en alles rondom jou net so stil en kalm is. As iemand uit die nêrens uit in die water inspring, bruis die borrels om jou en dit klink glad nie so hard soos wanneer jy buite die water is nie. ʼn Geskree onder die water is ook amper onhoorbaar. Selfs ʼn vuishou, ʼn skop of ʼn knyp is vir een of ander rede minder pynlik onder die water.

Onder water beweeg alles stadig en alles voel so buite jou beheer, maar tog so vry.

2020 het almal se kop onder die water gedruk en hulpeloos uit beheer laat voel van ons lewens. Maar selfs in hierdie toestand waarin ons nie kon asemhaal nie (letterlik), het ek my vryheid gevind. Om dinge waaroor mens glad nie beheer het nie, te aanvaar, is vryheid. Om oor te gee, is vryheid. Om jouself los te maak van die onbelangrike opinies van ander mense wat jou verdrink, is vryheid. Om hoe jy voel oor dinge te erken en te hanteer, is vryheid. Om ten spyte van enigiets steeds te glimlag, is vryheid. En soms verg dit dat jou kop onder die water gedruk moet word sodat jy in dié stilte steeds jou eie hartklop kan hoor en besef: ek lewe. Ek wil nie eendag doodgaan en dan eers besef dat ek nie gelewe het nie.

In 2020 het ek geleer dat jy nie moet toelaat dat die lewe en opinies van mense jou uniekheid en drome verdrink nie. Laat jou passies en geloof klop al voel dit jy sink.

Sambreel

Jy sal dit nooit weet nie
Maar in my gedagtes is jy
die sambreel wat my
trane van pyn en verwerping
keer
sodat ek nie verdrink nie
maar eerder net onder ʼn
effense toevlug van jou
kan kyk hoe my trane
langs my voete drup

Ekʼs jammer ek misbruik jou
Dink net aan jou as dit
begin reën
Maak jou oop net as
die druppels te swaar val
en bêre jou weer
as dit opklaar
Dis my manier van oorleef
En jy sal dit nooit weet nie
Want jy dink elk geval dat
dit nooit reën op my lewe nie

Pienk letsel

Die son het gesak
Die dag is verby
Karre jaag huistoe op die
hoofweg langs my huis
Vrydag
Die wolke verdwyn nou ook
Maar een klein pienk
wolkie bly nog bo soos
ʼn letsel op ʼn gesig
Amper asof hy nie kan
aanvaar dat die dag
verby is nie
Of amper asof hy vir
almal wil wys hy was
daar, soos enige letsel

Jyʼs die pienk letsel op
die gesig van my hart
So alleen, so seer,
so uitsonderlik
Anders as die ander
wolke van my lewe
En dis amper asof
jy nie wil weg nie
Ek mis jou
Maar verdwyn in die naglug
asseblief
Ekʼs moeg van jou
probeer wegsteek agter
ʼn sonskyn gesig
en pienk is lankal nie meer
my kleur nie

“Ons almal praat die taal van verlang” – Karmen Wiid

Foto deur Chané Beukes

Verlang. Hoekom is verlange so ʼn verskriklike sterk emosie? Of sal jy dalk saam met my stem dat dit baie meer as slegs ʼn emosie is? Ons almal praat die taal van verlang.

Wanneer ek vir ʼn dag by een van my oumas of oupas gaan kuier, word die taal van verlang so mooi aan my geartikuleer. My oumas en oupas is geneig om my ore van my kop af te praat oor die bekende ou dae. Dit hardloop a-chronologies tussen stories van hulle ouers, plaaslewe, koshuislewe, werk, hulle oumas en oupas, skool, studies en blyplekke. Soms word iets van elk van die voorafgaande in een storie ingeprop en ek gaan nie jok nie, ek dink nie ek hou meer heeltemal by met elke geskiedenisles nie. Daar is wel van die stories wat elke keer vertel word en wat ek noual so hard voor saam lag, mens sou dink ek was self daar. Ek wens ek was. My oumas en oupas se lewens klink na die moeilikste, maar lekkerste dae ooit. So vol vrede.

Ek sluit myself al by die verlang in wanneer my oumas en oupas met soveel respek oor hulle oorlede ouers praat. Die trane stoom op in my oë wanneer ons voor my ouma se ma se hospitaalbed staan en sy nie ʼn enkele woord kan uiter nie. Slegs ʼn traan. Maar ʼn traan is meer as genoeg vir die taal van verlang. Die bossie blomme bot in my oë as ons voor die grafstene van my ouma se ouers staan. Moeder en vader. Langs mekaar, want selfs die dood kon hulle nie skei nie.

Ons almal praat die taal van verlang, maar die ou mense praat hom die mooiste. En dit juis omdat hulle al genoeg moes verloor om na te verlang.

Ek raak die taal van verlang al hoe meer baas soos die jare aanstotter en die wiel draai. Ek word deel van elke storie wat hulle my vertel. ʼn Byspeler van formaat. Ek kan amptelik bevestig dat ek in die verkeerde era gebore is. Want ek weet nie of daar iets is wat my hart meer gerusstel as die milieu van ʼn kombuis met die reuk van plaasbrood en beskuit, ʼn trekklavier in die agtergrond, kaalvoet-kindertjies met hoede en kouse wat rol oor die gras en ʼn oorheersende atmosfeer van konserwatiewe geselskap en vrede nie. Vrede.

Min weet die ou mense hoe hulle stories gemis gaan word wanneer hulle stemme eendag moet stilraak. Want dit is presies op daardie oomblik wat die taal van verlang in die hande van die volgende generasies oorgegee word. Ons almal praat die taal van verlang, maar ek belowe ons sal hom selfs mooier praat. Na julle sal daar baie verlang word.

Winderige lewe

Ek het lanklaas iets ordentlik op my blog gepost. En met iets ordentlik, bedoel ek ʼn opstel of 5 wat ʼn aaneenlopende storie volg en ʼn boodskap uitlig wat lesers laat stop in hulle spore oppad na die winkel toe. Iets wat lesers 2 keer moet deurlees om al die woorde en inligting en dieper betekenis te ontsyfer en in te neem. Ek gaan eerlik wees, ek dink ek het op skool laas probeer om so iets te skryf.

Deesdae skryf ek net sinnetjies of aanhalings neer wat deur die dag my byval terwyl ek sit en dagdroom. Ek skryf kort gediggies met regtig geen dieper betekenis nie. Ek sê dit nes dit is. Reguit. Daar. Swart ink op wit papier.

Ek vind dit deesdae moeilik om my gedagtes te orden en bymekaar te hou in die winderige lewe rondom my. Ja, ek voel my lewe is soos die wind. Ons almal se lewens is soos die wind. Ons jaag, maar na niks. Ons werk, maar vir niks eintlik behalwe geld nie. Ons huil, maar oor onnodige en selfsugtige dinge. Ons lag, maar dis eintlik net fals. Ons praat, maar ons sê niks. Ons gee om, maar net oor onsself. Ons reik uit, maar nie te ver nie. Ons leef, maar soos die wind. Sommige dae verwaai hy alles en oordonder die aarde met sy geraas. Maar môre is hy weg.

En dan wonder ek, wat is die punt? Wat is die punt van hierdie winderige lewe wat ons leef? Miskien is hierdie dalk hoekom ek sukkel om te skryf deesdae. Niks voel regtig meer opwindend wat enige iemand doen nie. Alles is net so eentonig. En in roetine. Miskien is ek die enigste een wat so voel omdat ek te veel dink oor dinge.

Miskien moet ek ophou om so baie te dink oor die wind en dit net voel. Net my arms oopmaak en die wind vóél.

Voel. Ek hoop jy voel ten minste nou en dan. Om te voel herinner mens dat die lewe miskien nie net wind is nie en dat jy lewe. Jy lewe. Voel dit.

ʼn Teikenmerk in die spel van ouderdomme

So, elke jaar as ek verjaar gaan daar ʼn klomp goed deur my kop. Ek voel mens kan nie net in ouderdom ouer word nie. Jy moet verstandelik ook ouer word. Mens moet volwasse word.

19 is nou nie eintlik ʼn teikenmerk in die spel van ouderdomme nie. Dis ʼn verskriklikke vreemde ouderdom. ʼn Tussen-in ouderdom. Jy het nog nie jou 20ʼs geslat nie, maar jy is ook noual oor die 18-jaar-oue-mentaliteit en die groot bohaai wat met dit gepaard gaan (dit is nie eintlik so groot nie… Miskien vir ʼn week voel jy die lewe verwag nou skielik te veel van jou, maar dan raak jy gou gewoont aan dit en gaan aan met jou lewe… Todat jy 19 word en besef wow die jare gaan nou net verby). So, 19 is net vreemd. Punt. Maar toe besef ek nou die dag dat elke verjaarsdag eintlik ʼn teikenmerk in die spel van ouderdomme is. Dit is nog ʼn jaar wat jy bevoorreg was om te leef. En, die waarheid is, almal se spel lyk anders. 19 kan dalk jou laaste lewe in die speletjie wees. Wie weet? Hoekom is 21 ʼn groot een? Of 30? Wie sê jy leef nog so lank?

Elke jaar wat ek ouer word, vergelyk ek myself met wie ek was ʼn jaar tevore. En ek is trots om te sê dat ek soos ʼn hele ander mens voel as wat ek was toe ek 18 was. Ek voel soveel meer volwasse. Ek voel wyser. Ek voel groter. Ek voel sterker. Ek voel beter. En ek verstaan dat alles in die lewe ʼn proses is. Soos hulle vir my pragtig geleer het op skool, verg ʼn proses veranderinge. Niks kan geprosesseer word sonder dat dit verander word nie. Ek voel ek is konstant besig met een of ander veranderingsproses in myself. Ek wil altyd myself verbeter en my limiete toets. Anders is die lewe regtig te vervelig.

Dalk laat ek dit klink asof ek my lewe agtermekaar het (dis een van my sterkpunte), maar ek belowe ek het nie. Ek is 19. Nie 99 nie. (Kom ons hoop ek hoef nie vir so lank nog te skryf oor my verjaarsdae nie.) Miskien voel jy ook op ʼn vreemde tyd of plek in jou lewe en dit het dalk niks met jou ouderdom te doen nie. Miskien voel jy dat jy die teiken in jou lewe bereik het en jy is trots daarop. Miskien voel jy teikenloos en jy wandel maar net deur die bos met jou pyl en boog en skiet op enige iets wat soos ʼn teiken lyk.

Mik op die Here en Hy sal al jou teikens vir jou raakskiet en jy hoef nie eers enigiets te doen nie. Jy moet net jou pyl en boog oorgee.

Deur die bos

Ek hoop jy vind
jou rigting deur die
bos en kry tog
ook nog genoeg
tyd om die bome
se blare in te
asem en die reën-
druppels van jou
lippe af te lek
terwyl jou voete
liedjies klop oor
die klippe in jou pad.

Die jeug se stem

ʼn Asemteug van vars lug
skeur die stiksels van
digte maskermateriaal
breek die lyste vol
reëls van inperking
en – grootste van als –
gee die jeug sy
stem terug
Sy stem van aflegging
van die verlede
en sy begeleiding
tot ʼn koor van ʼn
onsekere maar nooit
vervelige toekoms